УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн хуралдаан эхэллээ. Хуралдаанаар дараах асуудлыг хэлэлцэх товтой байна. Үүнд:

• Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /Засгийн газар 2025.01.09-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, эцсийн  хэлэлцүүлэг, асуулт, хариулт 90 минут/
• Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /Улсын Их Хурлын гишүүн У.Отгонбаяр нарын 8 гишүүн 2025.07.09-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт, хариулт 120 минут/
•  “Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл /Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Баярмаа нарын 40 гишүүн 2025.10.10-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн/
• Шинжлэх ухаан, технологийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Уянга нарын 3 гишүүн 2025.07.02-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх, асуулт, хариулт 120 минут/

Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлгийг эхлүүллээ. 

УИХ-ын гишүүн М.Ганхүлэг: 

-Босго үзүүлэлтийг аймгаар авдаг байсныг сумаар авдаг болжээ. Зургаан хувь гэж заасан энэ босго үзүүлэлт зарим суманд 4,5 болж буурах алхам хийх нь. Нөхөн олговор авах малчдын тоо буурч байна. Тиймээс малчны тоо нэмэгдэх учиртай. Зудын хүнд цаг үед малчид дөрвөн хувийн босготой байсан бол хэдий хэмжээний нөхөн олговор авах тухай тодорхой мэдээллийг дэлгэрэнгүй өгөхийг хүсье. 

Хорогдсон малаа яаж тоолуулж нөхөн олговроо авах вэ?

УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан: 

-Тухайн сумын нийт хорогдсон малын зургаан хувиар бодож нөхөн олговор олгодог босготой байсныг бууруулжээ. Энэ хууль бодит амьдрал дээр дорвитой үр дүн өгдөггүй. Зудад малаа алдсан малчин бичиг, баримтаа бүрдүүлээд өгөхөөр тухайн аймаг, сумаар нь асуудлыг авч үзнэ гээд байдаг. Сүүлийн хэдэн жилд малчид энэ даатгалаас хувь авч учирсан хохирлоо барагдуулсан бэ гэдэгт тоо хэлээд өгөөч. 

Малчдын асуудлыг анхаарлын төвд оруулахгүй бол болохгүй байна. Мал маллаж байгаа хүмүүсийн амьдрал улам л хүнд болоод байна. Малчны залуу үеийг бэлтгэх, залуу малчин эрэгтэйчүүдийн гэр бүлийн асуудал хүндэрч байна. Малчны нийгмийн асуудлыг анхаарч үзэх цаг болсон. Үгүй бол хэдхэн жилийн дараа хөдөө мал маллах хүнгүй болох нь. 

Шатахуун, дизелийн асуудал хүнд байна. Цаг, зуд хүндэрсэн байгаа аймгуудад энэ асуудал хүндэрчээ. Улаанбаатарт хүмүүс нийтийн тээвэр, таксигаар зорчиж болох байх. Хөдөө бол хэцүү байгааг анхааруулж хэлье. 

Асуултад салбарын мэргэжилтэн "Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хууль 2014 оноос хэрэгжиж эхэлснээс хойш малчдаас 36 орчим тэрбум төгрөг цуглуулж авснаас 29.4 тэрбум төгрөгийг малчин иргэдэд буцаан олгосон. Тухайлбал, 2024 онд 16 тэрбум төгрөгийг нөхөн олгосон. 2023 онд хамгийн өндөр нөхөн төлбөрийг Төв аймгийн Баянцогт сумын малчин " 15 сая, 2024 онд Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт сумын малчин хамгийн өндөр буюу 86 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр хүлээн авсан" гэж хариуллаа.