Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийг танилцуулж байна. Хуралдаанаар,
- Орон сууцны санхүүжилтийн төрөлжсөн банкны тухай анхдагч хуулийн төсөл,
- Орон сууцжуулалтын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэв.
Энэ талаар Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан мэдээллээ. Тэрээр, "Энэ хоёр хууль нь харилцан уялдаа холбоотой, бие биеэ дэмжсэн зохицуулалт гэж ойлгож болно. Орон сууцжуулалтын санхүүжилтийн банкны тухай хууль нь эрэлт буюу санхүүжилтийн эх үүсвэрийн талыг дэмжих зорилготой бол Орон сууцжуулалтын тухай хууль нь нийлүүлэлтийн талыг дэмжихэд чиглэж байгаа юм.
Миний бие Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайдаар бүтэн нэг жил ажиллах хугацаандаа салбарын эрдэмтэн, судлаачид болон иргэдтэй уулзаж, санал солилцсон. Энэ хугацаанд боловсруулсан дээрх хоёр хууль нь өнөөдөр Монгол Улсын орон сууцжуулалтын салбарт тулгамдаж буй гол асуудлуудыг цогцоор нь шийдвэрлэхэд чиглэсэн гэж ойлгож болно.
Сэтгүүлчдийн зүгээс “Орон сууцжуулалтын банк байгуулагдсанаар арилжааны банкуудтай өрсөлдөх үү” гэсэн асуулт гарах байх. Энэ банк нь тусгай зориулалтын төрөлжсөн банк байх учраас арилжааны банкуудтай өрсөлдөхгүй. Харин төрөөс зорилтот бүлгийн иргэд, дундаж болон бага орлоготой өрхүүд, залуу гэр бүлүүдийг дэмжих зорилготой ажиллана.
Бид 2013 оноос өнөөдрийг хүртэлх ипотекийн зээлийн хэрэгжилтийг судалж үзсэн. Энэ хугацаанд нийт 11 их наяд төгрөгийн ипотекийн зээлийг 140 гаруй мянган өрхөд олгожээ. Гэвч өнөөдрийн байдлаар улсын хэмжээнд орон сууцанд орох хүсэлтэй 47 мянга орчим өрх, нийт 6.1 орчим их наяд төгрөгийн санхүүжилтийн хэрэгцээ хүлээгдэж байна.
Жилд дунджаар 9-10 мянган өрх ипотекийн зээлд хамрагдаж байгаа өнөөгийн нөхцөлд иргэд 4-6 жил хүртэл хугацаанд дарааллаа хүлээх шаардлагатай болж байна. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдөр ипотекийн зээл хүссэн иргэн 4-6 жилийн дараа л зээлд хамрагдах боломжтой гэсэн үг.
Ийм удаан хугацааны хүлээлтийн улмаас иргэд өндөр хүүтэй арилжааны банкны зээл авахад хүрч байна. Сүүлийн 2-3 жилийн судалгаагаар ипотекийн зээл хүссэн иргэдийн 70 хувь нь дарааллаа хүлээж чадалгүй, жилийн 18-24 хувийн хүүтэй арилжааны зээл авч орон сууцандаа орсон байна.
Нөгөө талаас нийлүүлэлтийн асуудлыг бид өнгөрсөн 12-13 жилийн хугацаанд орхигдуулжээ. Иймээс Орон сууцжуулалтын тухай хуулиар Үндэсний орон сууцны корпорац, Төрийн орон сууцны корпорац, Нийслэлийн орон сууцны корпорацын чиг үүргийн давхардлыг арилгаж, нэгдсэн тогтолцоотой болгох зохицуулалтыг тусгасан.
Нийлүүлэлтийн талд төрөөс газар чөлөөлөлт болон дэд бүтцийн асуудалд тодорхой хэмжээнд оролцож, дэмжлэг үзүүлэх шаардлагатай байна. Үгүй бол орон сууцны үнэ цаашид эрчимтэй өсөх эрсдэлтэй. Манай судалгаагаар 2030 он гэхэд орон сууцны нэг ам метр талбайн дундаж үнэ 10-11 сая төгрөгт хүрэх боломжтой гэсэн тооцоо гарсан.
Иймээс дээрх хоёр хуулийн төслийг Засгийн газраар хэлэлцүүлж, Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр болсон.
Мөн нэг зүйлийг дуулгахад, эдгээр төслийг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсний дараа Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамнаас сэтгүүлчдийг урьж, нэг цаг орчим үргэлжлэх дэлгэрэнгүй танилцуулга, хэвлэлийн бага хурал зохион байгуулна" гэв.
ШУУД ҮЗЭХ:
Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийг танилцуулж байна. Хуралдаанаар,
- Орон сууцны санхүүжилтийн төрөлжсөн банкны тухай анхдагч хуулийн төсөл,
- Орон сууцжуулалтын тухай хуулийн төслийг хэлэлцэв.
Энэ талаар Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан мэдээллээ. Тэрээр, "Энэ хоёр хууль нь харилцан уялдаа холбоотой, бие биеэ дэмжсэн зохицуулалт гэж ойлгож болно. Орон сууцжуулалтын санхүүжилтийн банкны тухай хууль нь эрэлт буюу санхүүжилтийн эх үүсвэрийн талыг дэмжих зорилготой бол Орон сууцжуулалтын тухай хууль нь нийлүүлэлтийн талыг дэмжихэд чиглэж байгаа юм.
Миний бие Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайдаар бүтэн нэг жил ажиллах хугацаандаа салбарын эрдэмтэн, судлаачид болон иргэдтэй уулзаж, санал солилцсон. Энэ хугацаанд боловсруулсан дээрх хоёр хууль нь өнөөдөр Монгол Улсын орон сууцжуулалтын салбарт тулгамдаж буй гол асуудлуудыг цогцоор нь шийдвэрлэхэд чиглэсэн гэж ойлгож болно.
Сэтгүүлчдийн зүгээс “Орон сууцжуулалтын банк байгуулагдсанаар арилжааны банкуудтай өрсөлдөх үү” гэсэн асуулт гарах байх. Энэ банк нь тусгай зориулалтын төрөлжсөн банк байх учраас арилжааны банкуудтай өрсөлдөхгүй. Харин төрөөс зорилтот бүлгийн иргэд, дундаж болон бага орлоготой өрхүүд, залуу гэр бүлүүдийг дэмжих зорилготой ажиллана.
Бид 2013 оноос өнөөдрийг хүртэлх ипотекийн зээлийн хэрэгжилтийг судалж үзсэн. Энэ хугацаанд нийт 11 их наяд төгрөгийн ипотекийн зээлийг 140 гаруй мянган өрхөд олгожээ. Гэвч өнөөдрийн байдлаар улсын хэмжээнд орон сууцанд орох хүсэлтэй 47 мянга орчим өрх, нийт 6.1 орчим их наяд төгрөгийн санхүүжилтийн хэрэгцээ хүлээгдэж байна.
Жилд дунджаар 9-10 мянган өрх ипотекийн зээлд хамрагдаж байгаа өнөөгийн нөхцөлд иргэд 4-6 жил хүртэл хугацаанд дарааллаа хүлээх шаардлагатай болж байна. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдөр ипотекийн зээл хүссэн иргэн 4-6 жилийн дараа л зээлд хамрагдах боломжтой гэсэн үг.
Ийм удаан хугацааны хүлээлтийн улмаас иргэд өндөр хүүтэй арилжааны банкны зээл авахад хүрч байна. Сүүлийн 2-3 жилийн судалгаагаар ипотекийн зээл хүссэн иргэдийн 70 хувь нь дарааллаа хүлээж чадалгүй, жилийн 18-24 хувийн хүүтэй арилжааны зээл авч орон сууцандаа орсон байна.
Нөгөө талаас нийлүүлэлтийн асуудлыг бид өнгөрсөн 12-13 жилийн хугацаанд орхигдуулжээ. Иймээс Орон сууцжуулалтын тухай хуулиар Үндэсний орон сууцны корпорац, Төрийн орон сууцны корпорац, Нийслэлийн орон сууцны корпорацын чиг үүргийн давхардлыг арилгаж, нэгдсэн тогтолцоотой болгох зохицуулалтыг тусгасан.
Нийлүүлэлтийн талд төрөөс газар чөлөөлөлт болон дэд бүтцийн асуудалд тодорхой хэмжээнд оролцож, дэмжлэг үзүүлэх шаардлагатай байна. Үгүй бол орон сууцны үнэ цаашид эрчимтэй өсөх эрсдэлтэй. Манай судалгаагаар 2030 он гэхэд орон сууцны нэг ам метр талбайн дундаж үнэ 10-11 сая төгрөгт хүрэх боломжтой гэсэн тооцоо гарсан.
Иймээс дээрх хоёр хуулийн төслийг Засгийн газраар хэлэлцүүлж, Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр болсон.
Мөн нэг зүйлийг дуулгахад, эдгээр төслийг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсний дараа Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамнаас сэтгүүлчдийг урьж, нэг цаг орчим үргэлжлэх дэлгэрэнгүй танилцуулга, хэвлэлийн бага хурал зохион байгуулна" гэв.
ШУУД ҮЗЭХ:
